Celal Talabani kimdir

1933’te Kuzey Irak’ta doğan Talabani, 14 yaşında Kürdistan Demokratik Partisi’ne (KDP) katılmıştır. Siyasi kariyerine 1950’lerin başında KDP’nin öğrenci birliği lideri olarak başlayan Talabani, kısa zamanda parti kademelerinde yükselmiştir. Talabani, hukuk eğitimi almasına rağmen, siyasi olarak etkin olması sebebiyle cezalandırılmış ve mezun olamamıştır.

KÜRT LİDERİ

Talabani, Irak merkezi yönetimine aleyhinde mücadelede faal bir şekilde yer almıştır. 1961’de Kasım hükümetine aleyhinde Kürt ayaklanmasına katılmıştır. 1963’te Kasım’ı deviren darbeden sonradan kurulan Abdülselim Arif’in hükümetiyle yapılan görüşmelerde Kürt delegasyonuna liderlik etmiştir.

1975’te Mustafa Barzani ile arasındaki bakış ayrılıkları netleşmeye başlayan Talabani, parti ideologu İbrahim Ahmet önderliğindeki KDP içindeki bölünmelerden birine katılmıştır. 1966’da bu grup, merkezi hükümet ile anlaşmış ve KDP’ye aleyhinde askeri bir darbe düzenlemişlerdir. Mart 1970’de bu sefer KDP ve hükümet anlaşınca, grup dağılmıştır.

30 YILLIK UĞRAŞ

1975’te Kürdistan Yutseverler Birliği’ni (KYB) kuran Talabani, bir sene sonradan hükümete karşı silahlı eyleme başlamıştır. 1988’de Irak hükümeti kimyasal silah kullanmasıyla KYB’nin ağır bir yenilgi almasının arkasında Talabani, Kuzey Irak’ı terketmek zorunda kalarak İran’a sığınmıştır. Talabani-Barzani veya KDP-KYB mücadelesi son otuz yıldır Irak Kürtleri’nin siyasi hayatında hakim şiddet olmuştur.

GEÇİCİ HÜKÜMET KONSEYİ

1991 Körfez savaşı ve Kuzey Irak’taki Kürtlerin merkeze karşı ayaklanmalarıyla Talabani’nin siyasi hayatında yeni bir dönem başlamıştır. Kuzey Irak’ta Batılı devletlerin müdahalesi ile güvenli bölgelerin kurulmasının arkasında KDP ve KYB arasında kısa süren bir balayı dönemi başlamış ve Kuzey Irak’ta 1992 yılında yapılan seçimlerle KYB-KDP müşterek yönetimi kurulmuştur. İki parti arasındaki görünüm ayrılıkları sebebiyle 1994’te çatışmalar her yerde başlamış ve ABD ve İngiltere’nin girişimiyle iki parti arasında yapılan görüşmeler sonucunda 1998’de Washington’da uzlaştırma anlaşması imzalanmıştır. Bu anlaşma, 4 Ekim 2002’de yenilenmiştir. Celal Talabani, Saddam’ın devrilmesinin ardından Irak Geçici Hükümet Konseyi üyesi olarak atanmıştır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir